1. Ga saai sparen.
2. Stort extra in je pensioenpot. Lijkt veel op nr 1 volgens mij.
3. Los je hypotheek af (uiteraard alleen voor mensen met een eigen huis).
4. Ga niet met pensioen.
5. Word ondernemer.
6. Stem met je voeten. Oftewel verander van baan en branche.
7. Pleeg een coup op het pensioenfonds.

Reële mogelijkheden genoeg dus om ervoor te zorgen dat je je geen zorgen hoeft te maken. Vooralsnog begin ik met 1 & 3 bezig en is 4 ook nog een optie. En jullie?

Afgelopen woensdag heb ik het debat in Carré gezien op RTL4. Even over het puntje van de hypotheekrenteaftrek. Je bedient je van bangmakerij. Je verdraait de feiten. En dat heet kiezersbedrog. Ik weet het: het zijn harde woorden. Maar ik blijf bij m’n woorden. Ik zal uitleggen waarom. Eerst eens even naar wat je beweert:

1. We moeten de mensen beschermen. Afschaffing heeft desastreuze gevolgen voor de woningmarkt.
2. Afschaffing is onrechtvaardig.
3. Met het afschaffen van de aftrek pak je de slager en de bakker op de hoek.
4. Jullie refereren vaak naar het Zweedse voorbeeld.
5. Bij de VVD is de hypotheekrenteaftrek veilig.
6. De aftrek is nodig voor het bevorderen van het woningbezit.

Maar kloppen deze beweringen wel? Zullen we ze even nalopen?

Ad. 1) Desastreuze gevolgen? Kijk even naar de cijfers (p.47) van het door jullie zo bewierookte CPB. Het structurele effect op de huizenprijzen is bijna gelijk tussen de VVD en de PvdA. En dat terwijl de huren bij de VVD aanzienlijk harder stijgen vergeleken met de andere partijen. Ook Piet Eichholz, hoogleraar vastgoedmanagement, ziet het niet als een groot probleem als de markt nog eens 5% verder daalt.

Ad. 2) De onrechtvaardigheid van de afschaffing. Check de cijfers nog eens. Zoals het CBS duidelijk laat zien om het grootste deel van het voordeel van de hypotheekrenteaftrek terecht bij bij de hoogste inkomens. Niet dat ik deze mensen het niet gun, maar het lijkt wel op een omgekeerd Robin Hood mechanisme.

Ad. 3) De voorstellen van de meeste partijen die de aftrek willen verminderen beginnen aan de bovenkant met het aftoppen van de aftrek. In eerste instantie merken Henk en Ingrid er niets van. Pas over een paar jaar beginnen de gewone mensen er ook iets van te merken.

Ad. 4) Het klopt dat in Zweden de hypotheekrente aftrek ook is afgeschaft. Maar daar is het in één klap gebeurd. Volgens mij is stelt geen enkele van de Nederlandse politieke partijen dat voor.

Ad. 5) Bij jullie is de hypotheekrenteaftrek helemaal niet veilig! Wie was er betrokken bij de ingrepen in de aftrek de afgelopen decennia? Juist de VVD.

Ad. 6) Dat de aftrek nodig is voor het bevorderen van het eigenwoningbezit is klinkklare nonsens. Nederland is zo ongeveer het enige land in Europa waar je de hypotheekrente kunt aftrekken van de belasting. Maar tevens is het percentage eigenwoningbezit in Nederland één van de lagere in Europa. Het is zelfs nog veel sterker. Door de hypotheekrenteaftrek is de huizenprijs behoorlijk opgedreven. Het gevolg hiervan is dat het voor starters lastig wordt om een huis te bemachtigen. niet echt bevorderlijk voor het stimuleren van het eigen woningbezit lijkt me.

Heel veel economen roepen dat een hervorming van het woningmarktbeleid noodzakelijk is. Ik ben het daar helemaal mee eens en ik heb ook een paar simpele voorstellen voor je:

Inkomensafhankelijke huur voor sociale woningen. Hiermee ga je het zogenaamde scheefwonen tegen omdat het minder aantrekkelijk wordt om tegen een lage huur in een sociale huurwoning te blijven wonen voor mensen met een hoger inkomen. Omdat de mensen die meer verdienen meer betalen, kun je de huren voor de laagste inkomens verlagen. Het gevolg hiervan is weer dat de huursubsidie kan worden verminderd. Combineer deze maatregel met een verbod voor woningcorporaties om in geldverslindende commerciële projecten te investeren en een verplichting voor de corporaties om hun vermogen te gebruiken waarvoor ze waren opgericht (precies: sociale woningbouw) en de huursubsidie kan waarschijnlijk helemaal worden afgeschaft. Het gevolg van deze maatregel is dat er van scheefwonen geen sprake meer is. Huurders betalen immers naar draagkracht. Bijkomend voordeel is dat er geen uitvoeringskosten meer zijn voor de huursubsidie. Scheelt uiteindelijk ook weer in het aantal benodigde ambtenaren.

Afschaffing van de hypotheekrenteaftrek. Ineens afschaffen is niet verstandig, zie ook het voorbeeld van Zweden. Een hele simpele maatregel is bijvoorbeeld in 25 jaar. Elk jaar mag je 4% minder aftrekken. Een andere mogelijkheid is het aftrekpercentage (nu 52% in toptarief) elk jaar te verlagen (zoals o.a. door de PvdA is voorgesteld). Het verminderen (en uiteindelijk afschaffen) van de hypotheekrenteaftrek zorgt voor een verminderde prijsopdrijvende werking van deze aftrek. Op korte termijn zal dit tot een daling van de huizenprijzen leiden en op de middellange termijn een mindere stijging van de huizenprijzen. Dit maakt de betaalbaarheid van woningen weer beter en is dus een stimulans voor het eigenwoningbezit. Deze daling van de huizenprijzen zal echter gedempt worden door de vorige maatregel die de ‘scheefwoners’ prikkelt om een huis te kopen. En meer vraag naar koopwoningen leidt tot een hogere prijs.

Verminderen overdrachtsbelasting. Met de opbrengsten van de voorgaande maatregelen kan voor een gedeelte gebruikt worden om de overdrachtsbelasting te verminderen. Een lagere overdrachtsbelasting heeft als gevolg dat de kans groter is dat verkopers minder snel een verlies lijden op de verkoop van hun huis. En dus wordt de doorstroming op de huizenmarkt bevorderd.

Al met al lijkt het me belangrijk om naar de gehele woningmarkt te kijken en niet naar slechts een beperkt gedeelte zoals de VVD doet.

‘Ik weet hoe het is om topambtenaar te zijn en het was erg spannend. Maar je kunt in zo’n positie alleen functioneren als je tot op zekere hoogte een teamspeler bent. Sommige van mijn collega’s menen dat je elkaar binnen de regering vooral niet moet bekritiseren. Ik vind dat het gaat om democratische instituten, die open moeten staan voor discussie.’ Daarbij zijn zelfs zijn eigen ideeën niet heilig. ‘We hoeven elkaar niet noodzakelijker wijs te bekritiseren, maar we moeten het debat niet schuwen. Waarom zouden we naar de buitenwereld doen alsof we de wijsheid in pacht hebben?’

Deze uitspraken zijn volgens mij onverkort van toepassing op de Nederlandse politieke situatie: Binnen de regering wordt het debat geschuwd en neemt men (vooral het CDA in mijn ogen) een houding aan van ‘wij weten wat goed voor jullie is’. Het gaat te weinig om de inhoud en teveel om de poppetjes. Helaas zal dat de komende verkiezingen niet anders zijn.

1. You can spend your own money on yourself. When you do that, why then you really watch out what you’re doing, and you try to get the most for your money.
2. You can spend your own money on somebody else. For example, I buy a birthday present for someone. Well, then I’m not so careful about the content of the present, but I’m very careful about the cost.
3. I can spend somebody else’s money on myself. And if I spend somebody else’s money on myself, then I’m sure going to have a good lunch!
4. I can spend somebody else’s money on somebody else. And if I spend somebody else’s money on somebody else, I’m not concerned about how much it is, and I’m not concerned about what I get.

Zou er daarom bij grote organisaties en bij de overheid zoveel geld over de balk worden gegooid? Hoor ik daar Nood-Zuidlijn? HSL? Betuwelijn? Etc.

Via: 37signals

Om de journalistieke kwaliteit van het nieuws te waarborgen heeft minister Plasterk 8 miljoen euro ter beschikking gesteld voor innovatie in de krantenwereld.  Ik heb sterk m’n twijfels of dit nodig cq wenselijk is. De fout ligt namelijk voor een gedeelte ook bij de kranten zelf. Het gebeurt me regelmatig dat ik ‘s ochtends de krant lees en later op Nu.nl exact hetzelfde bericht lees. Hoe dat kan? Zowel de krant als Nu.nl maken gebruik van de berichten van het ANP. Een behoorlijk gedeelte van de inhoud van de kranten is dus middels ‘copy-paste’ uit de nieuwsdienst van het ANP in de krant terecht gekomen. Geen wonder dat veel mensen (waaronder ikzelf) Nu.nl als belangrijkste nieuwsbron gebruiken.

Maar hoe kun je dan een halt toeroepen aan de dalende oplage cijfers? Dat zal mijns inziens niet mogelijk zijn. De toekomst is online/digitaal; ook voor de kranten. Het NRC experimenteert al met een e-reader. Maar ook dat is volgens mij niet de oplossing. Een e-reader heeft te weinig functionaliteit. De echte toekomst ligt bij multifunctionele mobiele apparaten zoals smartphones, iPod Touch en de nieuwe generatie tabletPC’s (zoals de nog niet gepresenteerde, maar wel verwachte Apple Tablet). De reden daarvoor is iets minder voor de hand liggend dan je wellicht denkt. In een helder betoog wordt op Techcrunch uitgelegd dat Apple ons met de App Store heeft geconditioneerd om te betalen voor ‘apps’. Dat kan dus ook voor een krant op een tabletPC. En aangezien het inmiddels mogelijk is om binnen een ‘app’ te betalen, is het een koud kunstje om lezer te laten betalen voor de krant.

The Wonderfactory heeft in samenwerking met Time Inc een voorbeeld uitgewerkt voor Sports illustrated hoe zoiets eruit kan zien:

In één woord: WOW. Zoals je kunt zien maakt een dergelijke innovatie veel meer mogelijk. De grens tussen tekst, (bewegend) beeld en sociale media vervaagt hiermee.Op deze manier kun je bijvoorbeeld nieuws heel makkelijk koppelen aan achtergrond artikelen. Of aan CBS-data. Of aan actualiteten programma’s. Belangrijk is dat er goed wordt nagedacht over het product/dienst die wordt geleverd. Iedere functie moet een bepaald nut nut hebben. Verder moet het geheel natuurlijk logisch in elkaar zitten. In bovenstaand voorbeeld hebben ze dat in ieder geval goed gedaan.

In mijn ogen is dit een mooi voorbeeld van waar de toekomst ligt van uitgevers. Nu nog uitgevers die deze stap willen zetten. Time lijkt er in ieder geval klaar voor. Verder kunnen kranten natuurlijk ook nog steeds hun website voorzien van toegang tegen betaling. Dat dat niet altijd negatief hoeft uit te pakken kun hier lezen.

Ik kan niet wachten tot een dergelijk innovatie werkelijkheid wordt. En jullie?

We hebben ervoor betaald en dus ook recht op AOW vanaf 65. De AOW is gefinancierd op basis van het omslagstelsel. Dit betekent dat de de uitkering van de huidige AOW-ers wordt betaald door de huidige werknemers. Daar komt nog eens bij dat de babyboomers (vanaf 50+) gemiddeld genomen aanzienlijk minder AOW-premie hebben betaald dan dat mijn generatie (ik ben inmiddels 38 lentes jong) gemiddeld zal moeten betalen. Dit komt omdat in het verleden er aanzienlijk minder gepensioneerden moesten worden onderhouden.  Dus als er al iemand recht op heeft dan zijn dat de jongere generaties.

De vakbonden vertegenwoordigen alle werknemers. Idealiter zou dat het geval zijn. Helaas is dat niet het geval. De bonden piepen vooral als de belangen van de oudere werknemers in het geding zijn. De FNV kan dan ook maar beter z’n naam vervangen voor AOW = Alleen voor Oudere Werknemers (bron). Zo hebben de bonden het voor elkaar gekregen dat ondanks de onhoudbaarheid van de regeling de VUT toch nog behouden bleef voor de oudere werknemers. Dachten ze toen ook aan de jongeren zoals ze nu pretenderen te doen?  Als ik alle betaalde VUT-premies van de afgelopen 12 jaar terug zou krijgen, dan zou het me niet verbazen als ik een jaar onbetaald verlof kan nemen.

Zware beroepen moeten worden ontzien. Dit komt vaak naar voren in de discussie en appelleert aan een gevoel van mededogen. Maar wat is een zwaar beroep? Wordt dat bepaald door de fysieke belasting of ook door mentale belasting? In de discussie rondom de AOW wordt het mentale aspect genegeerd en heeft men het over de bouwvakkers en statenmakers. Ik zal niet ontkennen dat dit fysiek zware beroepen zijn, maar dat is voor mij niet gelijk een reden om voor deze mensen een uitzondering te maken. Een beetje bouwvakker klust namelijk aardig wat bij in het zwarte circuit. Extra fysieke belasting dus. De oplossing is dus simpel: stoppen met bijbeunen en iedere bouwvakker kan gewoon doorwerken tot 67. Bijkomend voordeel is dat er meer werkgelegenheid ontstaat, het werk moet namelijk wel worden gedaan.

Een ander aspect aan deze discussie is de beroepscultuur. Als je geen 100 kilo cement tegelijk kan tillen ben je een mietje. Een stopkapje bij het slijpen van stenen zit in de weg. Etc. Het is niet zo dat maatregelen om de arbeidsomstandigheden te verbeteren pas de laatste jaren zijn bedacht. In mijn jeugd (20 à 25 jaar geleden) heb ik vaak mijn opa geholpen bij het klussen. Met stoffige omstandigheden deed hij een stofkapje op. Hij gaf aanwijzingen hoe ik het beste kon tillen. Het beeld wat me bij is gebleven is dat hij verstandig omging met fysieke belasting en juist daardoor heel veel (zwaar) werk kon verzetten.  Daarnaast ligt de verantwoordelijkheid hiervoor niet alleen bij de werkgevers. Ook werknemers hebben hierin een verantwoordelijkheid.

De jongeren zijn degenen die worden gepakt. Volgens een poster van de FNV dan. Jongere generaties zullen inderdaad door moeten werken tot 67 (of misschien nog wel langer). Daar is geen ontkomen meer aan. Maar het nu negeren van de noodzaak tot verhoging van de AOW leeftijd zorgt er alleen maar voor dat de rekening van de vergrijzing in de toekomst alleen maar hoger wordt en de noodzakelijke ingrepen pijnlijker. En bij wie komt dan die rekening te liggen? Juist, bij de huidige jongere generaties.

Eerst moet de arbeidsparticipatie van 60-65 omhoog. Dit is een veel gehoord argument om ervoor te zorgen dat er meer schouders zijn die de lasten kunnen dragen. Maar ondanks dat dit al jaren wordt geroepen, is er nog niet veel bereikt op dit punt. Slechts één maatregel heeft een flink effect gehad, namelijk het afschaffen van de VUT. Dit geeft ook gelijk aan wat de beste methode is om een hogere effectieve pensioenleeftijd (61 jaar, bron) te realiseren: het moet financieel onaantrekkelijk worden. En hoe kan dat op een redelijk simpele wijze? Je raadt het al: verhoging van de AOW-leeftijd. Hoe later de AOW ingaat, hoe onaantrekkelijker het wordt om op je 60-ste te stoppen met werken.

De lagere inkomens zijn de dupe. In de Volkskrant van afgelopen vrijdag werd een ingezonden brief van de kroonleden van de SER gepubliceerd. Een zeer lezenswaardig stuk. Gemiddeld genomen hebben mensen met een lager inkomen een lagere levensverwachting (bron). Tevens doen ze ook vaker een beroep op de gezondheidszorg. De lagere inkomensgroepen hebben er dus alle belang bij dat er in de zorgsector voldoende arbeidskrachten beschikbaar blijven.De lagere levensverwachting en het grotere beroep op de zorg is een gevolg van levensstijl. Wel of niet gezond leven is een persoonlijke verantwoordelijkheid. Een lagere levensverwachting en een groter beroep op de gezongheidszorg is om die reden geen valide argument om de AOW niet te verhogen.

De levensverwachting is toegenomen. Bij de invoering van de AOW lag de levensverwachting rond de 70 jaar. Inmiddels is deze al ongeveer 10 jaar gestegen (bron) en de verwachting is dat deze nog verder zal stijgen. Als er destijds gelijk voor was gekozen om de AOW met de levensverwachting mee te laten stijgen, dan was de AOW leeftijd nu 75 geweest. Vanuit die optiek bekeken is een AOW-leeftijd van 67 zo gek nog niet.

Na je 65-ste begint het grote genieten. Hoewel dit een wijdverbreid beeld is, roept dit bij mij nog wel een aantal vragen op. Wordt er dan niet genoten voor je 65ste? Is werken dan zo’n straf? Ik ken verschillende mensen die bijna 65 zijn of de 65 al gepasseerd zijn die met nog veel enthousiasme door willen blijven werken en dit in sommige gevallen ook daadwerkelijk doen.

Solidariteit. Zowel de lusten als de lasten moeten gelijk verdeeld worden over de generaties. De lasten mogen dus niet alleen bij de jongere generaties komen te liggen. Als we z’n allen (dus ook de 55+ generaties) de lasten van de vergrijzing dragen, dan valt het voor iedereen wel mee.

Kortom de AOW mag van mij verhoogt worden. En wel per direct naar 67 jaar.

Erg inspirerend verhaal. Geeft een mooi inzicht in hoe mensen keuzes maken. En ja, helaas zijn we een stuk minder rationel dan we denken. Zijnboek staat nu in ieder geval op mijn verlanglijstje.